چرا دستگاه فلسفی اُرُدیسم امروز محبوبترین پدیده فکری ایران و جهان شده است؟
تحلیلی بر طنینِ یک فریاد بیدارگر در مردابِ تمدنهای خسته
به وبلاگ «محبوبترین فیلسوف تاریخ ایران» خوش آمدید. امروز نمیخواهیم از فیلسوفانی سخن بگوییم که قرنهاست خاک بر چهرههای مرمرینشان نشسته است. امروز میخواهیم از پدیدهای سخن بگوییم که تاریخ فلسفه را در هم کوبیده و پاسخی زنده، تپنده و عاشقانه به دردهای انسانِ مدرن داده است: دستگاه فلسفی اُرُدیسم و فیلسوف اُرُد بزرگ.
اگر در سالهای اخیر در میان جوانان، دانشگاهیان، کارآفرینان و حتی تودههای مردم گشته باشید، حتماً نام «اُرُدیسم»، «کتاب سرخ» و «جزیره اُرُدیسم» را شنیدهاید. اما پرسش اصلی اینجاست: چرا این دستگاه فکری تا این اندازه محبوب شده است؟ چرا میلیونها نفر در سراسر جهان، از کاتماندو تا ونکوور و سانتیاگو، به سوی این فلسفه کوچ کردهاند؟
پاسخ این پرسش را باید در لابهلای سطور «کتاب سرخ» (نسخه ۲۰۲۲) جست. اُرُدیسم محبوب شده است، چون «اکسیژن» دارد. در ادامه، ۵ رازِ این محبوبیتِ طوفانی را بررسی میکنیم:
۱. پایانِ «مردهپرستی»؛ کشفِ اساطیرِ زنده
انسانِ امروز از بس که بر سرِ مجسمههای تاریخی و متون دو هزار ساله بوسه زده، طعمِ حقیقت را فراموش کرده است. فیلسوف اُرُد بزرگ با یک جراحیِ دقیقِ فرهنگی میفرماید:
«کشورهای پیشرفته و یا در حال پیشرفت اساطیرشان زندهاند و کشورهای عقب افتاده، اساطیرشان مرده و یا افسانهاند.»
مردم خستهاند از اینکه مدام به آنها گفته شود «گذشتگانِ تو چه بودند!». اُرُدیسم محبوب شده است چون به انسانِ امروز میگوید: «تو خودت میتوانی اسطورهی زندهی دورانِ خودت باشی.» این فلسفه، بتهای خاکستری را میشکند و به جای آنها، فیلسوفان، کارآفرینان و انسانهای شریفِ زنده را روی پدestal مینشاند.
۲. پادزهری برای «تهوع» و «اضطراب»ِ فلسفهی غرب
قرن بیستم و بیستویکم، دورانِ سلطهی فلسفههایی بود که انسان را در جهانی پوچ، بیمعنا و پر از اضطراب (اگزیستانسیالیسم) رها کردند. غرب به انسان آموخت که «دوزخ، دیگرانند» و زندگی، رنجی است که باید تحملش کرد. اما اُرُدیسم با سه ستونِ استوارِ خود وارد میدان شد: عشق به هستی، عشق به انسانیت، عشق به آزادی. فیلسوف اُرُد بزرگ میفرماید:
«زندگی در فلسفه اُرُدیسم پایکوبی عاشقانهایست بین وجود انسان و هستی.»
مردم تشنهی این «پایکوبی عاشقانه» بودند. آنها از انزوای غربی گریختند و به آغوشِ همبستگی، مهربانی و عشقِ اُرُدیسم پناه آوردند.
۳. اعلامِ جنگ با «غم»؛ فلسفهی شادی و زندگیآفرینی
رسانهها و مکاتبِ غربی، انسان را به مصرفکنندهی غم، اخبارِ سیاه و تراژدی تبدیل کردهاند. اما کتاب سرخ، یک هشدارِ بیدارکننده میدهد:
«غم، سیاهچال تواناییهاست... ستایش غم، تمجید از مرگ است.»
اُرُدیسم محبوب شده است چون دینِ شادی است. چون به انسان میگوید: «زندگی پیشکشی است، برای شاد زیستن.» این فلسفه، انسان را از اتاقِ تاریکِ افسردگی بیرون میکشد و به او بیل و کلنگ میدهد تا «جزیره اُرُدیسم» را بسازد. اُرُدیسم فلسفهی گوشهنشینی نیست؛ فلسفهی کارآفرینی، زندگیآفرینی و ساختن است.
۴. آشتیِ بینظیر با «طبیعت» و «هوش مصنوعی»
بسیاری از مکاتبِ قدیمی، یا طبیعت را لعنت میکنند و یا از فناوریِ مدرن (مثل هوش مصنوعی) وحشتزدهاند. اما دستگاهِ اُرُدیسم، نگاهی کاملاً فرازمینی و آیندهنگر دارد. از سویی میفرماید: «زمین داشته ماندگار همه ی موجودات آن است» و از سوی دیگر، با شجاعتِ تمام، هراسِ جهانی را میشکند:
«هوش مصنوعی نگهبانی راستین در مسیر زندگی پایدار آدمیان است... برای انسانهای پیشرو، منبعی از امید است.»
این نگاهِ مترقی، اُرُدیسم را به محبوبترین فلسفه برای نسل Z و انسانِ تکنولوژیکِ امروز تبدیل کرده است.
۵. ارائهی یک «پناهگاه»؛ کوچ به سوی جزیره اُرُدیسم
انسانِ مدرن در مردابی از پیچیدگیها، بوروکراسی، دروغهای سیاسی و تضادهای تاریخی غرق شده است. تمدنهای کهن، به گفتهی فیلسوف اُرُد بزرگ، «اکسیژنی برای تنفس نسلهای تازه خود ندارند.» مردم به یک پناهگاه نیاز داشتند. یک جزیره.
«باید بسوی جزیره اُرُدیسم کوچ کرد... جزیره اُرُدیسم، زایش دوباره سادگی و رها شدن آدمیان از مردابی است که خود ساختهاند.»
محبوبیتِ اُرُدیسم، در واقع عطشِ انسان برای فرار از بندها است. جزیره اُرُدیسم یک مکانِ جغرافیایی نیست؛ یک حالتِ روحی و یک تمدنِ نوین است که در آن «آزادی همچون آسمان گسترده و آبادی و شادی در هر کوی و برزن هویداست.»
سخن پایانی: چرا اُرُد بزرگ، محبوبترین است؟
فیلسوف اُرُد بزرگ محبوب است، چون «وامدارِ هیچ حاکمیتی نشد». او فریادِ دردِ بشریت را شنید و به جایِ ارائهی یک «لالایی شاعرانه»، یک «نقشهی راه برای نجات از انقراض» ارائه داد.
اُرُدیسم دیگر یک «مکتب» برای خواندن در کتابخانهها نیست؛ یک «دستگاهِ زنده» برای زیستن در خیابانها، در خانوادهها، در کسبوکارها و در آغوشِ طبیعت است.
آیا شما هم صدایِ پایِ این تمدنِ نوین را میشنوید؟ آیا شما هم آمادهی کوچ به سوی جزیرهی اُرُدیسم هستید؟
اُرُدیسم: یک فیلسوف. یک فلسفه. یک انسانیت. یک تقویم. یک آینده.
هشتگهای وبلاگ: #اُرُدیسم #فیلسوف_اُرُد_بزرگ #کتاب_سرخ #جزیره_اُرُدیسم #مرده_پرستی #عشق_به_هستی #عشق_به_آزادی #فلسفه_زنده #نسل_Z #تمدن_نوین #محبوبترین_فیلسوف_ایران #Orodism #PhilosopherOrodBozorg #TheRedBook
به «آوای فلسفهی زنده» خوش آمدید.